نشست خبری سخنگوی وزارت امور خارجه در محل جنایت آمریکا در لامرد

اولین نشست خبری دکتر بقایی در استان فارس با حضور خبرنگاران داخلی و خارجی در محل ورزشگاه تخریب شده شهید نعیمی‌شهر لامرد، که همچنان نشانه‌های جنایت آمریکا در آن به چشم می‌خورد، برگزار شد.

تصاویر شهدای جنایت موشکی آمریکا در نهم اسفند سال گذشته، حضور سه جانباز این واقعه تلخ و همچنین نشانه‌هایی همچون توپ والیبال و قمقمه آب ورزشکاران شهید لامرد در پشت صحنه این نشست خبری، از همان ابتدا توجه خبرنگاران خبرگزاری‌های داخلی و همچنین خبرنگاران رویترز، الجزیره، المیادین، العالم، پرس تی‌وی، سی‌سی تی‌وی، سی‌جی‌تی‌ان و فونیکس چین را به خود جلب کرده بود.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه نیز در این نشست خبری ضمن ابراز همدردی با مردم لامرد گفت: امروز راوی رنجی هستیم که مردم شریف لامرد پس از دست دادن جمعی از هم‌وطنان تحمل کردند.

سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به ابعاد فنی و انسانی این واقعه تصریح کرد: تحقیقات نشان می‌دهد سلاح استفاده شده در این حمله، از نوع ممنوعه بوده و موشک‌های به‌کار رفته حاوی تعداد زیادی ساچمه بودند که در مناطق کاملاً مسکونی و غیرنظامی اصابت کردند.

وی با تشریح جزئیات این حمله افزود: در نهم اسفند ۱۴۰۴، چهار موشک در فاصله زمانی ۳۵ ثانیه، شهر ۳۰ هزار نفری لامرد را هدف قرار داد که منجر به شهادت ۲۱ نفر و مجروح شدن حدود ۱۸۰ تن شد که بسیاری از آنها همچنان با عوارض ناشی از این حادثه دست و پنجه نرم می‌کنند.

بقایی ضمن اشاره به حمله هم‌زمان به میناب که منجر به شهادت ۱۶۸ نفر شد، گفت: ما با جدیت پیگیر عدالت خواهیم بود و از تمام فرصت‌های بین‌المللی برای تبیین ابعاد این جنایت استفاده می‌کنیم تا جامعه جهانی نیز در مطالبه عدالت همراه شود.

وی با اشاره به حضور برخی مجروحان این حادثه در جلسه، بر ماهیت غیرنظامی این جنایت تأکید کرد و یادآور شد که تمامی محل‌های مورد اصابت، مناطق مسکونی بوده‌اند.

تأکید ایران بر ضرورت پاسخگویی عاملان حمله به لامرد
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به ابعاد حمله به مناطق غیرنظامی لامرد، بر مسئولیت جامعه جهانی در قبال این حادثه تأکید کرد و گفت: سکوت در برابر جنایت، ظلم و بی‌عدالتی می‌تواند زمینه‌ساز تکرار چنین فجایعی شود و اجازه ندهد این حادثه آخرین نمونه قساوت و جنایت باشد.

بقایی اظهار کرد: آنچه در لامرد رخ داد را نمی‌توان صرفاً اقدامی علیه یک گروه یا جامعه مشخص دانست؛ این حادثه تعرض به اصول بنیادین انسانی است و بر اساس موازین حقوق بین‌الملل، باید از سوی جامعه جهانی مورد بررسی و پیگیری قرار گیرد.

بقایی تأکید کرد: بر مبنای اصول حقوق بین‌الملل، عاملان و آمران چنین جنایاتی و حتی افرادی که در تولید تسلیحات مورد استفاده در این حملات نقش داشته‌اند، نباید در هیچ نقطه‌ای از جهان احساس مصونیت و امنیت کنند.

وی افزود: هر کشوری که ناقضان حقوق بشردوستانه را در قلمرو خود شناسایی می‌کند، مطابق تعهدات بین‌المللی موظف است زمینه پاسخگویی و اجرای عدالت درباره آنان را فراهم کند.

به گفته بقایی، مطالبه اصلی مردم لامرد از جامعه جهانی روشن است: عاملان جنایت نباید بدون مجازات باقی بمانند.

مستندات موجود، امکان انکار حمله به غیرنظامیان را کاهش می‌دهد

بقایی با اشاره به شواهد موجود درباره حمله موشکی آمریکا به لامرد گفت: مجموعه مستندات گردآوری‌شده، از جمله گزارش‌های تحقیقی، بقایای تسلیحات و آثار به‌جامانده در محل، امکان نادیده گرفتن یا انکار ابعاد این حادثه را از میان برده است.

وی افزود: گزارش‌های تهیه‌شده از سوی روزنامه‌نگاران، آثار ساچمه‌ها و بقایای موشک به‌کاررفته در حمله، بخش مهمی از شواهد موجود را تشکیل می‌دهند و نمی‌توان آنها را نادیده گرفت.

سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: چند روز پس از وقوع حادثه، مقام‌های آمریکایی اعلام کردند که یک موشک جدید را در لامرد آزمایش کرده‌اند؛ موضوعی که از نگاه ایران، ابهام درباره عمدی بودن حمله علیه غیرنظامیان ایرانی را برطرف می‌کند.

بقایی اظهار کرد: در موارد مشابه نیز تلاش‌هایی برای ارائه روایت‌های متفاوت از حملات صورت گرفته و حتی مسئولیت برخی اقدامات به ایران یا فناوری هوش مصنوعی نسبت داده شده است، اما ماهیت این اقدامات از منظر حقوق بشردوستانه قابل چشم‌پوشی نیست.

وی گفت: تمامی اسناد و شواهد مرتبط با این حادثه در حال مستندسازی است و وزارت بهداشت نیز بررسی‌های مستقلی انجام داده است؛ از جمله درباره وجود عواملی در تسلیحات مورد استفاده که بنا بر نتایج اعلام‌شده، می‌تواند قدرت کشندگی آنها را افزایش داده باشد.

روایت قربانیان کودک در لامرد

بقایی در پاسخ به پرسشی درباره پیامی‌که برای مردم آمریکا، به‌ویژه مادرانی که تصاویر کودکان آسیب‌دیده در حملات را مشاهده می‌کنند، گفت: برای درک ابعاد انسانی حادثه لامرد کافی است وضعیت کودکانی را ببینیم که در جریان این حمله مجروح شدند.

بقایی با اشاره به مهدیار عباسی، کودک ۱۱ ساله لامردی، اظهار کرد: یکی از ترکش‌ها به ناحیه زیر گلوی این کودک اصابت کرده و با وجود گذشت زمان، همچنان امکان خارج کردن آن فراهم نشده است.

وی همچنین از امیرمحمد فروزان نام برد و گفت: وی بر اثر اصابت ترکش از ناحیه زانو و شانه آسیب دیده و با گذشت حدود شش ماه، همچنان با مشکلات حرکتی مواجه است.

سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به آنیتا، نوجوان لامردی و والیبالیست، افزود: او نیز در همان سالن ورزشی هدف حمله قرار گرفت و مجروح شد.

وی تأکید کرد: این سه مورد تنها نمونه‌ای از میان شمار زیادی از کودکان و نوجوانانی هستند که در جریان این حادثه آسیب دیدند.

بقایی در ادامه با یادآوری نام ایلیا خاتمی و عبدالمصور رحمانی، دو دانش‌آموز فوتبالیست، گفت: عبدالمصور، تبعه افغانستان و مهمان ایران بود که در کنار کودکان ایرانی جان خود را از دست داد.

وی همچنین از محمود نجفی، مربی فوتبال، یاد کرد که در جریان این حمله کشته شد.

مطالبه پاسخگویی درباره قربانیان غیرنظامی

سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: جامعه جهانی باید بداند کودکانی که در لامرد قربانی شدند، همانند کودکانی که در میناب نیز در جریان حملات و اقدامات جنگی جان خود را از دست دادند، صرفاً مشغول زندگی عادی و بازی بودند و هیچ تهدیدی برای کسی محسوب نمی‌شدند.

بقایی خاطرنشان کرد: کودکان، نوجوانان و نونهالان لامرد، قربانیانی بی‌گناه بودند که در نتیجه آنچه جمهوری اسلامی ایران طمع‌ورزی و اقدامات شرارت‌آمیز آمریکا و رژیم صهیونیستی می‌داند، جان خود را از دست دادند یا با آسیب‌های جدی مواجه شدند.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره میزان اعتماد جمهوری اسلامی ایران به سازوکار‌های عدالت بین‌المللی برای رسیدگی به جنایات، اظهار داشت: عملکرد نظام بین‌المللی عدالت طی سه سال اخیر نشان داده است که این ساختار با چالش‌ها و نارسایی‌های اساسی روبه‌روست.

وی افزود: هنگامی‌که یک نظام بین‌المللی حتی در برابر جنایتی در ابعاد یک نسل‌کشی آشکار قادر به اقدام مؤثر نیست، نمی‌توان مشکلات آن را صرفاً به موارد جزئی و مقطعی محدود دانست؛ بلکه باید پذیرفت که این نظام با یک مسئله بنیادین مواجه است.

سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به عملکرد دیوان بین‌المللی دادگستری و دیوان بین‌المللی کیفری گفت: این دو نهاد از مهم‌ترین ارکان نظام عدالت بین‌المللی محسوب می‌شوند؛ یکی در حوزه حل‌وفصل اختلافات میان کشور‌ها و دیگری در زمینه مقابله با بی‌کیفری و تعقیب مرتکبان جنایات بین‌المللی فعالیت می‌کند، اما هر دو در سال‌های اخیر با موانع جدی مواجه بوده‌اند.

بقایی ادامه داد: در پرونده‌های مربوط به تعقیب مقام‌های رژیم صهیونیستی به اتهام ارتکاب جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی، شاهد اعمال فشار مستقیم از سوی آمریکا بودیم؛ به‌گونه‌ای که واشنگتن قضات دیوان بین‌المللی کیفری را تحریم و تهدید کرد تا روند رسیدگی به جنایات رخ‌داده در غزه و فلسطین اشغالی با مانع مواجه شود.

وی با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران عضو دیوان بین‌المللی کیفری نیست، خاطرنشان کرد: این مسئله به هیچ عنوان نباید بهانه‌ای برای عدم اقدام جامعه جهانی در قبال عاملان و آمران جنایاتی همچون حوادث لامرد و میناب باشد.

سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به نارضایتی گسترده از عملکرد سازوکار‌های موسوم به عدالت بین‌المللی گفت: اگرچه جامعه جهانی از وضعیت موجود رضایت ندارد، اما نباید این شرایط موجب ناامیدی شود.

وی افزود: جلوگیری از شکل‌گیری مصونیت برای مرتکبان جنایات سنگین بین‌المللی، مسئولیتی مشترک و انسانی است. کشور‌ها و ملت‌ها نباید اجازه دهند بی‌کیفری آن‌قدر گسترش پیدا کند که ارتکاب جنایات هولناک به پدیده‌ای عادی تبدیل شود.

بقایی تصریح کرد: عادی‌شدن جنایت حتی از خود جنایت نیز خطرناک‌تر است؛ چرا که بی‌تفاوتی جامعه جهانی در برابر جنایات جنگی، از جمله آنچه در لامرد و میناب رخ داده است، عملاً به روند عادی‌سازی این جنایات کمک می‌کند.

پیشنهاد ثبت روز جهانی مبارزه با تسلیحات نامتعارف

بقایی در پاسخ به پرسشی درباره پیشنهاد ثبت ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ به عنوان «روز جهانی مبارزه با تسلیحات نامتعارف» اظهار داشت: وزارت امور خارجه از هر ابتکاری که بتواند یاد و خاطره شهدای لامرد را زنده نگه دارد و توجه افکار عمومی جهان را به پیامد‌های استفاده از سلاح‌های ممنوعه جلب کند، حمایت خواهد کرد.

وی درباره ماهیت سلاح مورد استفاده در حمله به لامرد گفت: این سلاح به دلیل ویژگی‌های فنی و ماهیتی و شباهت آن به مهمات خوشه‌ای، در شمار تسلیحات ممنوعه قرار می‌گیرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: حتی صرف‌نظر از ممنوعه بودن چنین سلاحی، به‌کارگیری آن در یک منطقه مسکونی و شهری با هدف یا پیامد کشتار غیرنظامیان، به خودی خود مصداق نقض آشکار و فاحش اصول حقوق بشردوستانه بین‌المللی است.

بقایی تأکید کرد: تمامی ابعاد این موضوع مورد توجه جمهوری اسلامی ایران قرار دارد و از هر ظرفیت و فرصت بین‌المللی برای مطرح کردن آن استفاده خواهیم کرد.

وی ادامه داد: پیگیری این موضوع تنها به حوزه کنترل و منع تسلیحات محدود نمی‌شود و می‌توان آن را از منظر حقوق بشر و حقوق بشردوستانه بین‌المللی نیز دنبال کرد. جمهوری اسلامی ایران نیز از همه این ظرفیت‌ها برای طرح و پیگیری جنایت رخ‌داده در لامرد استفاده خواهد کرد.

بر اثر حمله موشکی رژیم‌های جنایتکار آمریکایی و صهیونیستی به لامرد در نهم اسفند ۱۴۰۴، ۲۱ نفر از شهروندان بی‌گناه که تعدادی از آنان نیز از نوجوانان و کودکان بودند به شهادت رسیدند. جنایت جنگی آمریکا به اندازه‌ای ضدبشری و سنگین بود که نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با رسانه‌های ایرانی و خارجی را به لامرد کشاند.